*‘ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಕಸಿಯುವುದು ಸಂವಿಧಾನದ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹೊಡೆತ’*: *SIR ವಿರುದ್ಧ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಾಗ್ದಾಳಿ*

ಪ್ರಗತಿವಾಹಿನಿ ಸುದ್ದಿ: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಕುರಿತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಉಜ್ಜಲ್ ಭುಯಾನ್ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ಮಹತ್ವದ ಕುರಿತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಟ್ಯಂತರ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ವಂಚಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸ್ವಭಾವತಃ ಅನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸಂವಿಧಾನದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ನಲ್ಸಾರ್ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 19ನೇ NALSAR-ಜಸ್ಟಿಸ್ ಬಿ.ಆರ್. ಸಾವ್ನಿ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಮೂಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಸಮಾರೋಪ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಭುಯಾನ್, ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನೊಂದಿಗೆ ನಾಗರಿಕತ್ವದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಸಂವಿಧಾನವು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುವವರು ಮತ್ತು ಹೊಂದಿರದವರು ಎಂಬ ಎರಡು ವರ್ಗದ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ವಂಚಿಸುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸ್ವಭಾವತಃ ಅನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಕ್ರಮವನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಮರ್ಥನೆಯ ಮೂಲಕವೂ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭುಯಾನ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ಆಶಯಕ್ಕೇ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಹೆಸರು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಬಳಿಕ, ಮತದಾರ ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಕರಣ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಸೂಕ್ತ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡದೆ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ನಿಲುವು ಮಂಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡದೆ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭುಯಾನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಾಗರಿಕನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ದೇಹದಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 326ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ವಿಧಿ 14ರ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಭುಯಾನ್, ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರನ್ನು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ವಂಚಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ರಚನೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

“ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೂ ಇಂತಹ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕಿಂತ ಯಾರೂ ದೊಡ್ಡವರಲ್ಲ” ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಭುಯಾನ್ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. SIR ಕುರಿತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚರ್ಚೆಯ ನಡುವೆಯೇ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಭುಯಾನ್ ಅವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ SIR ಪ್ರಕರಣದ ಅಂತಿಮ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ತೀರ್ಪು ಅಲ್ಲ; ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ತತ್ವಗಳ ಕುರಿತು ನೀಡಿದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಾಗಿವೆ.