*SIR Update: ನೋಟಿಸ್ ಪಡೆದವರ ಮನೆಗೆ BLO ಭೇಟಿ, ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಿಲ್ಲ;* *ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ 5 ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು*

SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ: ನೋಟಿಸ್ ಪಡೆದವರ ಮನೆಗೆ BLO ಭೇಟಿ; ಕಚೇರಿಗೆ ಅಲೆದಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ
ಪ್ರಗತಿವಾಹಿನಿ ಸುದ್ದಿ/ ನವದೆಹಲಿ: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮಹತ್ವದ ಹಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. SIR ವೇಳೆ ನೋಟಿಸ್ ಪಡೆದವರು ದಾಖಲೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ERO/AERO ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಅಲೆದಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ (BLO) ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸೆ.26ರಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ನಡೆದ ಪೂರ್ಣ ಆಯೋಗದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಮತದಾರರ ಸೇರ್ಪಡೆ, ECINet ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ನೋಟಿಸ್ ಪಡೆದವರ ಮನೆಗೆ BLO ಭೇಟಿ
SIR ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ unmapped ಹಾಗೂ logical discrepancies ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಮತದಾರರ ಮನೆಗಳಿಗೆ BLOಗಳು ಖುದ್ದಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ECINetನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ BLOಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ನೋಟಿಸ್ ಪಡೆದವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ERO ಅಥವಾ AERO ಕಚೇರಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕರೆಯಬಾರದು ಎಂದು ಆಯೋಗ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ERO ನಿರ್ಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬಹುದು. ಅಂತಹ ವಿಚಾರಣೆಯೂ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.
ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ನೋಟಿಸ್ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರವಾಗಿ ಮನೆಯ ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಕ ಸದಸ್ಯರು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು ಆಯೋಗ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.
ಬಡವರು, ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಶಿಬಿರ
ರಾತ್ರಿ ಆಶ್ರಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು, ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಬಡವರು, ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಸೇರಿದಂತೆ ದಾಖಲೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಎದುರಿಸಬಹುದಾದವರಿಗಾಗಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು (DEO) ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ಸಮಾಜದ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯದಂತೆ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಆಯೋಗ ಹೊಂದಿದೆ.
Form 6 ಘೋಷಣೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಮಾನ್ಯತೆ
SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ Form 6ಕ್ಕೆ ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ತಿಳಿಸಿದೆ. SIR ಹೊರಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಗೆ Registration of Electors Rules, 1960ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಗದಿತ ಫಾರ್ಮ್ಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ECINet ಸುರಕ್ಷತೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ
ECINet ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ role-based access ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಾನುಸರಣೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಹಿರಿಯ ಉಪ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (DEC) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುವುದು.
IIT/IIIT ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಜ್ಞರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಈ ಸಮಿತಿಯು ECINet ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಲಹೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ದೆಹಲಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಗಡುವು ವಿಸ್ತರಣೆ
ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ SIRಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಹಾಗೂ ನೋಟಿಸ್ ವಿಲೇವಾರಿ ಅವಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದೆಹಲಿ:
ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಗೆ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30, 2026ರವರೆಗೆ
ನೋಟಿಸ್ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ: ನವೆಂಬರ್ 30, 2026ರವರೆಗೆ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ:
ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಗೆ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12, 2026ರವರೆಗೆ
ನೋಟಿಸ್ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ: ನವೆಂಬರ್ 10, 2026ರವರೆಗೆ
20 ರಾಜ್ಯಗಳು, ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ SIR ಪೂರ್ಣ
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕಾರ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸೇರಿದಂತೆ 20 ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ.
SIR ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅದರ ನಂತರ ಅರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ಮತದಾರರಾಗುವವರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ EROಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಿರಂತರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲು CEO, DEO ಹಾಗೂ EROಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ ನಡೆಸುವಂತೆಯೂ ಆಯೋಗ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಮತದಾರರ ಮನೆಗಳಿಗೆ BLO
ಗೋವಾದಲ್ಲಿಯೂ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿರುವ ಮತದಾರರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಗೋವಾ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ BLOಗಳಿಗೆ ಅಂತಹ ಮತದಾರರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಗತ್ಯ ಫಾರ್ಮ್ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕಾರ, ಗುರುತಿಸಲಾದ 97 ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ 81 ಮಂದಿ ಈಗಾಗಲೇ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗಾಗಿ Form 6 ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
SIR ನಿರ್ಧಾರ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ
SIRಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಆಯೋಗ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. 2025ರ ಜೂನ್ 24ರಂದು SIRಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆದೇಶವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
SIRಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ 2026ರ ಮೇ 27ರಂದು ನೀಡಿದ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗ ತಿಳಿಸಿದೆ. ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ SIR ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗೂ ಸರ್ವಾನುಮತದ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಹಂತ-IIIನ ಉಳಿದ 12 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಬಳಿಕವೇ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರ ಅಂತಿಮ ಸಂಖ್ಯೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ಪತ್ರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಬರೆದಿದ್ದ ಪತ್ರದ ಕುರಿತು ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಚರ್ಚೆಗೂ ಆಯೋಗ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. ಆ ಪತ್ರವು ಆಯೋಗದ ಯಾವುದೇ ನೀತಿ ನಿರ್ಧಾರ ಅಥವಾ ಐಟಿ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜನೆ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಯ ಹಂಚಿಕೆ ಆದೇಶಗಳು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಹಿರಿಯ ಉಪ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಿಂದ ಐಟಿ ವಿಭಾಗದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಆಯೋಗದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಗೂ ಹೊಸ ಸೂಚನೆ
ಪೂರ್ಣ ಆಯೋಗದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವು ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ:
ಆಯೋಗದ ಸಭೆಗಳ ಅಜೆಂಡಾವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಭೆಯ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಹೊರಡಿಸಬೇಕು.
ಎಲ್ಲ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ APAR (Annual Performance Appraisal Report) ಅನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ 31ರೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಆಯೋಗದ ಅನುಮೋದನೆ ಕಡ್ಡಾಯ.
ಆಯುಕ್ತರು ನೀಡುವ ಎಲ್ಲ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26ರಂದು ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ಣ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅನುಮೋದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪಿ. ಪವನ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯದಂತೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ದಾಖಲೆ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಜನಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಸ ಸೂಚನೆಗಳು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿವೆ.
ಪ್ರಗತಿವಾಹಿನಿ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ, ಬೇರೆ ಗ್ರುಪ್ ಗಳಿಗೆ ಶೇರ್ ಮಾಡಿ




