*ಭೂತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರ ಸ್ಫೋಟ*: *ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಅಸ್ಸಾಂಗೆ ಪ್ರವಾಹದ ಭೀತಿ*

ಪ್ರಗತಿವಾಹಿನಿ ಸುದ್ದಿ: ಭೂತಾನ್‌ನ ಗಾಸಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿಂತಾಫು ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರದಿಂದ ಏಕಾಏಕಿ ನೀರು ಹೊರಬಂದಿರುವ ವರದಿ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದ ಆತಂಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಸಂಕೋಶ್ ನದಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನದಿ ತೀರದ ಜನರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಭೂತಾನ್‌ನ ಗಾಸಾ ತ್ಶಾಚು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಪ್ರವಾಹದ ನೀರಿನಿಂದ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಜೀವಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ.

GLOF ಎಂದರೇನು? ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರ ಹೇಗೆ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ?

GLOF ಎಂದರೆ Glacial Lake Outburst Flood. ಅಂದರೆ ಹಿಮನದಿಗಳು ಕರಗುವುದರಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸರೋವರದ ನೀರು ಏಕಾಏಕಿ ಹೊರಬಂದು ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಸರೋವರದ ನೀರನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಣ್ಣಿನ ಅಥವಾ ಹಿಮದ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಒಡೆದಾಗ ಇಂತಹ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀರು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಲು, ಮಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಳೂ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬರಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ನದಿ ತೀರದ ಗ್ರಾಮಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಭೂಮಿಗೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಅಲಿಪುರ್ದಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಮಾರ್‌ಗ್ರಾಮ್ ಹಾಗೂ ಸಂಕೋಶ್ ನದಿ ತೀರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಸ್ಸಾಂನ ಧುಬ್ರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರವಾಹದ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳದ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಜಲ್ಪೈಗುರಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೂ ನಿಗಾ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭೂತಾನ್‌ನಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ನೀರು ವಿವಿಧ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಕೋಶ್ ನದಿ ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ, ನದಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಏಕಾಏಕಿ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಕೆಳಭಾಗದ ಜನವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗಬಹುದು.

ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವ ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್ ಒರಾವ್ ಅವರು ಸಂಕೋಶ್ ನದಿ ತೀರದ ಜನರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತೆರಳುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನದಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿರಂತರ ನಿಗಾ ಇರಿಸಿದ್ದು, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಆಡಳಿತ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಭೂತಾನ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಆರಂಭಿಕ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸರೋವರದಿಂದ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಹೊರಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಎಷ್ಟಿರಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸೇರಿದಂತೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ದೃಢೀಕರಣದ ಬಳಿಕವೇ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಮನದಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಹೊಸ ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಅಪಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. 2023ರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ದಕ್ಷಿಣ ಲ್ಹೋನಾಕ್ ಸರೋವರದಿಂದ ಉಂಟಾದ GLOF ಪ್ರವಾಹವು ತೀಸ್ತಾ ನದಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಿತ್ತು.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್ ನಡುವಿನ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ, ಮಳೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯ ಸಂಕೋಶ್ ನದಿ ತೀರದ ಜನರ ಸುರಕ್ಷತೆಯೇ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅಧಿಕೃತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.