*ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿವಾಹ ಸಂಸ್ಕೃತಿ: ಅವಿವಾಹಿತರ ಯುಗದತ್ತ ಸಮಾಜ ಸಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?*
ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಡುವಿನ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆ
ವಿಶೇಷ ವರದಿ | ಪ್ರಗತಿವಾಹಿನಿ
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಎನ್ನುವುದು ಜೀವನದ ಸಹಜ ಮತ್ತು ಅನಿವಾರ್ಯ ಹಂತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 20 ರಿಂದ 25 ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ವಿವಾಹವಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಯುವಜನತೆ ಮದುವೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡುತ್ತಿದೆ ಅಥವಾ ಕೆಲವರು ವಿವಾಹವಾಗದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾಹದ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಮಾಜದ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿವೆ.
ಏಕೆ ತಡವಾಗುತ್ತಿದೆ ಮದುವೆ?
ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂದಿನ ಯುವಜನರು ಮೊದಲು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದು, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿರರಾದ ಬಳಿಕವೇ ವಿವಾಹದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಯುವತಿಯರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪುರುಷರಲ್ಲಿಯೂ ಉದ್ಯೋಗದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ, ದುಬಾರಿ ಜೀವನಶೈಲಿ, ಮನೆ ಖರೀದಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮದುವೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡುವ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.
ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಕುಸಿತ: ಹೊಸ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಾಲು
ತಡವಾದ ವಿವಾಹದ ಜೊತೆಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ಈಗ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ.
ಜಪಾನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ, ಇಟಲಿ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವು ಈಗಾಗಲೇ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ವೃದ್ಧರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಯುವಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ತಜ್ಞರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ಸಂಯುಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅಣು ಕುಟುಂಬಗಳು
ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿ, ತಂದೆ-ತಾಯಿ, ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಯುಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಗರ ಜೀವನ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅಣು ಕುಟುಂಬಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಇದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರ ಆರೈಕೆ, ಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಇದು ಪ್ರಗತಿಯೇ ಅಥವಾ ಸಂಕಷ್ಟವೇ?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಒಂದೇ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲ.
ಒಂದು ವರ್ಗದ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಯ ಸಂಕೇತ. ವಿವಾಹ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಮಾಡದಿರುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ವರ್ಗದ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡರೆ ಸಮಾಜದ ಮೂಲ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು. ವಿವಾಹ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮೂಲಕವೇ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತವೆ.
ಏಕಾಂತದ ಪ್ರಶ್ನೆ
ನಗರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾದರೂ, ಏಕಾಂಗಿ ಜೀವನದ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಹಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗುವವರ ಕೊರತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳ ಕ್ಷೀಣತೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿ ಎದುರಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಸಮತೋಲನವೇ ಪರಿಹಾರ
ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಸಮತೋಲನ ಕೂಡ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ವಿವಾಹದ ನಿರ್ಧಾರ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಯುವಜನರು ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ಜೀವನ, ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವೂ ಕಡಿಮೆ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ, ತಡವಾದ ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಏಕಾಂಗಿ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದೇ? ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದೇ?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕಾಲವೇ ನೀಡಬೇಕಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟ – ವಿವಾಹ, ಕುಟುಂಬ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ಕುರಿತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸಹಜ. ವಿವಾಹ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಮಾಡದಿರುವುದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧಾರ. ಆದರೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
