*ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಮೌಲ್ಯ ತುಂಬಿದವರು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ*
ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣ: ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯ
ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣವೋ, ಸಮಾಜಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜಕಾರಣವೋ? — ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಬೇಕಾದ ಕಾಲವಿದು
ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರಾಜಕಾರಣ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಜಕಾರಣ ಬಹುಶಃ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ಸಮಾಜವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಬಲ್ಲದು.
ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣ ಕೇವಲ ರಾಜಕಾರಣದ ಅಗತ್ಯವಲ್ಲ — ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭವಿಷ್ಯದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 29 ರಾಮೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನ. ಈ ವರ್ಷ ಅವರ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ
ಎಂ.ಕೆ. ಹೆಗಡೆ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದು ವ್ಯಂಗ್ಯ ಓದಿದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, “ನಾನು ರಾಜಕಾರಣಿ, ಆದರೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ” ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಹಿಳೆ, “ನಾನು ವೇಶ್ಯೆ, ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಕನ್ಯೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ.
ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಕೇವಲ ತಮಾಷೆಯಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರುವ ಒಂದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ವಿರುದ್ಧವಾದವು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಜನಮನದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರುತ್ತಿರುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ.
ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ರಾಜಕಾರಣ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಜನಸೇವೆ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ನಂಬುವ ನಾಯಕನಿಗೆ ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆಯೇ? ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇಂದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದಾಗ ನಮ್ಮ ನೆನಪು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಮುತ್ಸದ್ಧಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಅವರತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.
ರಾಜಕಾರಣ ಎಂದರೆ ಅಧಿಕಾರವಲ್ಲ, ಜನಸೇವೆ
ರಾಜಕಾರಣವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಸಮಾಜವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ, ದುರ್ಬಲರಿಗೆ ಧ್ವನಿಯಾಗುವ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಾಧನ.
ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಹಣ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಪ್ರದೇಶ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಲಾಲಸೆ ಪ್ರಬಲವಾದಾಗ ಜನಸೇವೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ.
ರಾಜಕಾರಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕುಸಿದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಕೇವಲ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಆಡಳಿತ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇಡೀ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪುನರ್ಸ್ಥಾಪನೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಅದು ಸಮಾಜದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.
ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣ ಎಂದರೇನು?
ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮಾಡದಿರುವುದಲ್ಲ. ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು.
ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ, ಸಹಾನುಭೂತಿ, ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಜನರ ಮೇಲಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣದ ಮೂಲ ಅಂಶಗಳು.
ರಾಜಕಾರಣಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸದೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು. ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಪಕ್ಷದ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಿತಕ್ಕಿಂತ ಜನರ ಹಿತವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ತಪ್ಪಾದಾಗ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ನೈತಿಕ ಧೈರ್ಯವೂ ನಾಯಕತ್ವದ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು.
ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ.
ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯದ ಸವಾಲು
ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಹಣದ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು, ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜಕೀಯ ಧ್ರುವೀಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ವೇಗ ಸಿಗುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು.
ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳಿಗಿಂತ ಚುನಾವಣಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗುವ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸರಳತೆಗಿಂತ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಸೇವೆಗಿಂತ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕಿಂತ ಗೆಲುವಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ಸಿಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಣೆ ಮಾಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಮತದಾರನ ಪಾತ್ರವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವದ್ದು.
ಹಣ, ಉಡುಗೊರೆ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಕ್ಷಣಿಕ ಭಾವನೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಬದಲಾಗದೆ ಇದ್ದರೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣ ಬಲಗೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಸಮಾಜ ಯಾವ ರೀತಿಯ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆಯೋ ಅಂತಹ ನಾಯಕತ್ವವೇ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ರಾಜಕೀಯದ ಸುಧಾರಣೆ ನಾಯಕರಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮತದಾರರಿಂದಲೂ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು.
ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ: ಒಂದು ಮಾದರಿ
ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ಹೆಸರು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತದ ಸಾಧನವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಜನರ ಬಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅವರು ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು.
ಅವರ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ದೊರೆಯಿತು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾತ್ರ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಇದು ಬಲ ನೀಡಿತು.
ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಜನಸೇವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ.
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕೃಷಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವರು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು. ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು.
ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೋಷರಹಿತವೆಂದು ನೋಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೂ ವಿಮರ್ಶಾತೀತವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸ್ವಭಾವವಲ್ಲ. ಆದರೆ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ನೈತಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಮೂಡಿಸಿದ ಚರ್ಚೆ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.
ಮೌಲ್ಯಗಳ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು
ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ನಾಯಕತ್ವದ ಹಲವು ಮಾದರಿಗಳಿವೆ.
ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿ ಅವರು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು.
ಡಾ. ಎ.ಪಿ.ಜೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ, ಯುವಜನರ ಕನಸು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಈ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು ನಮಗೆ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ:
ನಾಯಕತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಅಳತೆ ಅಧಿಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲ; ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಶಾಶ್ವತ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಮೌಲ್ಯ ಉಳಿದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ
ಇಂದು “ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣ ಸಾಧ್ಯವೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನಿರಾಶಾವಾದಿ ಉತ್ತರ ನೀಡುವುದು ಸುಲಭ.
ಆದರೆ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಲ್ಲದ ರಾಜಕಾರಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣದ ಅಗತ್ಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಬೇಕು.
ಜನರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಬೇಕಾದರೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಬೇಕು.
ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಏಕತೆ ಬೇಕಾದರೆ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಬೇಕು.
ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೇಕಾದರೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಿಂತ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಆಡಳಿತ ಬೇಕು.
ಅದರರ್ಥ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣ ಒಂದು ಆದರ್ಶ ಕಲ್ಪನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅದು ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯ.
ಬದಲಾವಣೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು?
ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ಘೋಷಣೆಗಳಿಗಿಂತ ಸಣ್ಣ ಆದರೆ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಅಗತ್ಯ.
ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ನಾಗರಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಬೇಕು.
ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಆರೋಪ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೋಡದೆ, ನೀತಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬೇಕು.
ಮತದಾರರು ಕೂಡ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ “ನನಗೆ ಏನು ಸಿಗುತ್ತದೆ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಬದಲು “ನನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ, ನನ್ನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ, ನನ್ನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಯಾರು ಉತ್ತಮ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು.
ಇದು ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬದಲಾವಣೆಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಮಹತ್ವದ್ದೇ.
ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭವಿಷ್ಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಕೇವಲ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಂದ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನಂಬಿಕೆ, ನೈತಿಕತೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ.
ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕುಸಿದರೆ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಕುಸಿದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬುನಾದಿಯೇ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಒಂದು ಆದರ್ಶವೆಂದು ನೋಡುವ ಬದಲು, ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಬದುಕಿನಿಂದ ನಾವು ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಠವೂ ಇದೇ — ರಾಜಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅಧಿಕಾರದ ಹೋರಾಟ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದು ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.
ನಾಯಕರು ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಪಕ್ಷಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು. ರಾಜಕೀಯದ ತಂತ್ರಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಕಾಲ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಆದರೆ ಸತ್ಯ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಜನಸೇವೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಬದಲಾಗಬಾರದು.
ಏಕೆಂದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರಾಜಕಾರಣ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಜಕಾರಣ ಬಹುಶಃ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ಸಮಾಜವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಬಲ್ಲದು.
ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣ ಕೇವಲ ರಾಜಕಾರಣದ ಅಗತ್ಯವಲ್ಲ — ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭವಿಷ್ಯದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ.
