*ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪುಟದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿದ್ದೇಕೆ?*
ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ಸಂಘಟನೆ—ಎಲ್ಲವೂ ಇದ್ದರೂ ಅವಕಾಶ ಕೈತಪ್ಪಿದ್ದರ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇನು?
ಎಂ.ಕೆ.ಹೆಗಡೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ವಿಸ್ತರಣೆ ಈ ಬಾರಿಯೂ ಹಲವು ಅಚ್ಚರಿ, ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿರುವ ಹೆಸರು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್.
ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಅವರ ಹೆಸರು ಸೇರುವುದು ಬಹುತೇಕ ಖಚಿತ ಎಂಬ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಳಗೂ, ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರಲ್ಲೂ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲೂ ಈ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
ಇದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ:
“ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪುಟದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲು ಕಾರಣವೇನು?”
ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆಯೇ? ಖಂಡಿತ ಅಲ್ಲ.
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್ ಅವರನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಅವರು, ಬೆಳಗಾವಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲೂ ಅವರು ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಜನರೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕ, ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ನಿರಂತರ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಬಲ.
ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಚಿವೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗಲೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಪಂಚ ಗ್ಯಾರಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮೀ ಯೋಜನೆ ರಾಜ್ಯದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಲುಪಿದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವೂ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಅಕ್ಕಪಡೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿನೂತನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಅವರ ಇಲಾಖೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಅವರನ್ನು ಸಂಪುಟದಿಂದ ಕೈಬಿಡಲು “ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕೊರತೆ” ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸುಲಭವಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಪಕ್ಷ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲೂ ಸಕ್ರಿಯ
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬಲ ಪಕ್ಷ ಸಂಘಟನೆ.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇವಲ ಸಚಿವೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅವರು ಬೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ಆಪ್ತ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ನಾಯಕಿ ಎಂಬ ಗುರುತೂ ಅವರಿಗಿದೆ.
ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಹೆಸರು ಹೊಂದಿರುವ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಹೀಗಿರುವಾಗ ಅವರ ಹೆಸರು ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿರುವುದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಹಾಗಾದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇ ಕಾರಣವೇ?
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಸಂಪುಟ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ನಿಜವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮತೋಲನ, ಜಾತಿ ಸಮೀಕರಣ, ಪಕ್ಷದ ಆಂತರಿಕ ಒತ್ತಡ, ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೈಕಮಾಂಡ್ನ ತಂತ್ರ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್ ಅವರ ಹೆಸರು ಹೊರಗುಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಕೇವಲ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಸೋಲು ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಅದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನೊಳಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು. ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೂ ಆಗಿರಬಹುದು.
ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿದೆ
ಕೆಲವು ವಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿರುವ ನಾಯಕರಿಗೂ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿರುವಾಗ, ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಏಕೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜ.
ಇಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಯಾರ ಮೇಲಾದರೂ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸುವುದು ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ.
ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿರೋಧಾಭಾಸವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಹಜ.
ಒಬ್ಬ ನಾಯಕಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಚಿವೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪುಟದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವುದಾದರೆ ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಬಯಸುವುದು ಸಹಜ.
ಪಂಚಮಸಾಲಿ ಕೋಟಾದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಾನಂದ ಕಾಶಪ್ಪನವರ್ ಸೇರಿದ್ದು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್ ಹೊರಗಿಡಲು ಕಾರಣ ಎನ್ನುವ ಮಾತಿದ್ದರೂ ಅದು ಸಮರ್ಥನೀಯವೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಗಾಯತ್ರಿ ಶಾಂತೇಗೌಡ ಅವರ ಹೆಸರು ಮತ್ತೊಂದು ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣ
ಈ ಬಾರಿ ಸಚಿವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಲವು ಹೆಸರುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಹೊಸ ಹೆಸರುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಾಯತ್ರಿ ಶಾಂತೇಗೌಡ ಅವರ ಹೆಸರು ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್ ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಗಮನಿಸುವವರಲ್ಲೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಷ್ಟೇ—ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್ ಅವರಂತಹ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿರುವ ನಾಯಕಿಯ ಹೆಸರು ಏಕೆ ಹೊರಗುಳಿಯಿತು?
ಇದಕ್ಕೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕತ್ವ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದರೆ, ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಲವು ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಗೆ ತೆರೆ ಬೀಳಬಹುದು.
ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನಡೆಯೇ?
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗದಿರುವುದನ್ನು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಆಪ್ತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ನಾಯಕಿಗೆ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿತ್ತು.
ಆ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಈಡೇರದಿರುವುದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ “ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೂ ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನಡೆಯೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾಯಕರು ಬಯಸಿದ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಶಕ್ತಿಕೇಂದ್ರಗಳು, ಹೈಕಮಾಂಡ್ನ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳು ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸೋಲು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳ ಸೂಚನೆ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ.
“ಇದು ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ”
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಒಂದು ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ಕೈತಪ್ಪಿರುವುದರಿಂದ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಅವರು ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಯಕಿ. ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಪಕ್ಷ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ನಾಯಕಿ. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮತಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೊಂದಿರುವ ನಾಯಕಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಅವಕಾಶ ತಪ್ಪಿರುವುದನ್ನು ಅಸಮರ್ಥತೆಯ ಫಲ ಎಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತಗಳು ಸಹಜ
ಇಂದು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಹೊರಗಿರುವ ನಾಯಕ ನಾಳೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಬಹುದು. ಇಂದು ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗದಿರುವುದು ನಾಳೆ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು.
ಜನರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಬೇಕು
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್ ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಂದು ಕಡೆ ಇರಲಿ. ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇನ್ನೊಂದು: “ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಅನುಭವ, ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ಪಕ್ಷ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿನ ಸಕ್ರಿಯತೆ, ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇದ್ದಾಗಲೂ ಅವರನ್ನು ಸಂಪುಟದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿದ್ದೇಕೆ?” ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗಬೇಕಿದೆ.
ಬಹುಶಃ ಅದರ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಅಡಗಿರಬಹುದು.
ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟ—ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್ ಅವರ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ಕೈತಪ್ಪಿರುವುದು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಲ್ಲ.
ಇದು ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ವಿರಾಮವಾಗಿರಬಹುದು. ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ವಿರಾಮ ಎಂದಿಗೂ ಅಂತ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇಂದಿನ ಸಂಪುಟ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ನಾಳೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಹೆಸರು ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲ.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ಈಗ ಕುತೂಹಲದ ಪ್ರಶ್ನೆ.
