*ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಸಂಬಳ ಕೇಳಿದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗುತ್ತೆ!*: *ತಿಂಗಳ ವೇತನ ಎಷ್ಟು ಗೊತ್ತಾ?*

ಪ್ರಗತಿವಾಹಿನಿ ಸುದ್ದಿ: ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿದ್ದು, ದೇಶದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ನೂತನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ಡಾ. ಸುಧಾ ಯಾದವ್ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಮಾಸಿಕ ವೇತನ ಎಷ್ಟು, ಅವರಿಗೆ ಯಾವೆಲ್ಲ ಅಧಿಕೃತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ, ಅವರ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳೇನು ಎಂಬ ಕುತೂಹಲ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ ನೇಮಕಾತಿ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಸಿಕ್ಕಿಂನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿದ್ದ ಓಂಪ್ರಕಾಶ್ ಮಾಥುರ್ ಅವರನ್ನು ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿದ್ದ ರಾಜೇಂದ್ರ ವಿಶ್ವನಾಥ ಆರ್ಲೇಕರ್ ಅವರಿಗೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಜ್ ಮೋಹನ್ ರಾಮ್ ಒಡಿಶಾ, ಡಾ. ಸುಧಾ ಯಾದವ್ ಕರ್ನಾಟಕ, ಡಾ. ಢಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ಬಿಸೆನ್ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಹಾಗೂ ದುಷ್ಯಂತ್ ಗೌತಮ್ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನೇಮಕಾತಿಗಳು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ದಿನದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ.

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ರಾಜ್ಯದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುವುದು, ವಿಧಾನಮಂಡಲದ ಅಧಿವೇಶನ ಕರೆಯುವುದು, ಅಂಗೀಕಾರವಾದ ಮಸೂದೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಅವರಿಗಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನವು ವಿವೇಚನಾಧಿಕಾರವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಮಾಸಿಕ ವೇತನ ಎಷ್ಟು ಗೊತ್ತಾ? ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹3.5 ಲಕ್ಷ ವೇತನ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಮೂಲ ಮೊತ್ತವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ವಸತಿ, ಕಚೇರಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಇದರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ರಾಜಭವನದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸದೆ ವಾಸಿಸುವ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ರಾಜಭವನದ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಅಧಿಕೃತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಕಚೇರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದಿತ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವಾಸಗಳ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಗತ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಭದ್ರತಾ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನು ಜನರು ನೇರವಾಗಿ ಚುನಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಅವರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಇಚ್ಛೆಯಿರುವವರೆಗೆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಐದು ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನಾಗಿಯೂ ನೇಮಿಸಬಹುದು.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಹುದ್ದೆ ಕೇವಲ ಗೌರವದ ಸ್ಥಾನವಲ್ಲ; ಸಂವಿಧಾನ ಪಾಲನೆ, ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಮಂಡಲದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ಹೊಂದಿದೆ. ನಿಗದಿತ ವೇತನದ ಜೊತೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ವಸತಿ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಂವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾನೂನುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತವೆ.