*ಬೆರಳ ತುದಿಯ ಸೌಲಭ್ಯ… ಬದುಕಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆಲೆ!* *ಆನ್ಲೈನ್ ಖರೀದಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಯ ಅಪಾಯಗಳೇನು?*

ಆನ್ಲೈನ್ ಖರೀದಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್: ಸೌಲಭ್ಯವೇ… ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗವೇ?
ಹಣ ಖರ್ಚಾಗುವುದು ಗೊತ್ತಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ: ಆನ್ಲೈನ್ ಖರೀದಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ
ದುಡ್ಡು ಉಳಿಸಬೇಕೇ? ಆನ್ಲೈನ್ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿ
ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿಲ್ಲ… ಆದರೂ ಖರ್ಚು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ: ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದ ಕೊಳ್ಳುಬಾಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಬೆರಳೊಂದು ಒತ್ತಿದರೆ ಖರೀದಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಒತ್ತಿದರೆ ಪಾವತಿ: ಇದರ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು?
ಬೆರಳ ತುದಿಯ ಸೌಲಭ್ಯ… ಬದುಕಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆಲೆ!
ಆನ್ಲೈನ್ ಖರೀದಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಯ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ನಮ್ಮಿಂದ ಏನನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ?
ಎಂ.ಕೆ.ಹೆಗಡೆ
ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗ.
ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯಿಂದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು. ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕಿಲ್ಲ. ಹಣ ಎಣಿಸಿ ಕೊಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ಬಿಲ್ಗಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕಿಲ್ಲ.
ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಲಿಕ್…
ವಸ್ತು ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಲಿಕ್…
ಹಣ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಖಾತೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಇದೆಲ್ಲವೂ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭ. ವೇಗವೂ ಹೌದು. ಸಮಯ ಉಳಿತಾಯವೂ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಅದರ ಬೆಲೆಯನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.
ಆನ್ಲೈನ್ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿರುವುದು ನಿಜ. ಆದರೆ ಅದರ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಖರ್ಚಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ, ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ, ಖರೀದಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.
ಗೊತ್ತಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಹಣ ಹೋಗಿರುತ್ತದೆ.
ಗೊತ್ತಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬೇಡದ ವಸ್ತುಗಳು ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ.
ಗೊತ್ತಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಖರ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.
ಹಾಗಾದರೆ ಏಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ?
1. ಹಣದ ಮೌಲ್ಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ
ಕೈಯಲ್ಲಿ ₹2,000 ನೋಟು ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಎರಡು ಬಾರಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇವೆ.
ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣ ಎಂಬ ಅರಿವು ಇರುತ್ತದೆ.
ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಎಣಿಸಿ ಕೊಡುವಾಗಲೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲೆಕ್ಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ.
ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವಾಗ ಇರುವ ಮಾನಸಿಕ ಅಡ್ಡಿಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಣ ಕೈಯಿಂದ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅನುಭವ ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
2. ಚೌಕಾಸಿ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋದಾಗ,
“ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ…”
“ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಇದೆಯಾ?”
“ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ…” ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ.
ಅಂಗಡಿಯವನೊಂದಿಗಿನ ಮಾತುಕತೆಯೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೆಲೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಕೂಡಲೇ ‘Buy Now’.
ಚೌಕಾಸಿ ಇಲ್ಲ.
ಮಾತುಕತೆ ಇಲ್ಲ.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3. ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳ ಖರೀದಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ
ಇದು ಬಹುಶಃ ಆನ್ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ನ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ.
ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದರೆ ನಾವು ಸಿದ್ಧರಾಗಬೇಕು.
ವಾಹನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಸಮಯ ಕೊಡಬೇಕು.
ಅಂಗಡಿ ತಲುಪಬೇಕು.
ವಸ್ತು ನೋಡಬೇಕು.
ಆಗ ಖರೀದಿಸುವ ಮುನ್ನ ಯೋಚನೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲ.
ಒಂದು ವಸ್ತು ನೆನಪಾಯಿತು.
ಮೊಬೈಲ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆವು.
ಹುಡುಕಿದೆವು.
ಕಾರ್ಟ್ಗೆ ಹಾಕಿದೆವು.
ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿದೆವು.
ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯಿತು.
ಯೋಚನೆಗೆ ಸಮಯ ಕಡಿಮೆಯಾದಷ್ಟೂ, ಅನಗತ್ಯ ಖರೀದಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
4. ‘ಆಫರ್’ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚು
“50% Discount”
“Limited Offer”
“Only Today”
“Buy 2 Get 1”
“Free Delivery”
ಇಂತಹ ಸಂದೇಶಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಖರೀದಿಯತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ನಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ವಸ್ತುವಿಗೂ,
“ಇಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ…”
ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು:
“ನನಗೆ ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬೇಕೇ?”
₹1,000 ಬೆಲೆಯ ವಸ್ತುವಿಗೆ 50% ರಿಯಾಯಿತಿ ಸಿಕ್ಕರೂ, ನಮಗೆ ಅದು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಉಳಿದ ₹500 ಕೂಡ ಖರ್ಚೇ.
5. ಕೊಳ್ಳುಬಾಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ
ಮೊದಲು ವಸ್ತು ಬೇಕಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು.
ಈಗ ವಸ್ತು ಕಂಡಾಗ ಬೇಕು ಎನಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸ.
ಮೊಬೈಲ್, ಬಟ್ಟೆ, ಶೂ, ಅಡುಗೆ ಸಾಮಾನು, ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಸ್ತು…
ಮನೆಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ವಸ್ತುವಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾದರಿ ಕಂಡರೂ ಖರೀದಿಸುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು.
ಹೀಗೆ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಆಸೆಯೇ ಖರೀದಿಯ ಮಾನದಂಡವಾಗುತ್ತದೆ.
6. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಖರ್ಚಿನ ನೋವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ
ನಗದು ಕೊಡುವಾಗ ಹಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಅನುಭವ ಕಡಿಮೆ.
₹200, ₹500, ₹800, ₹1,200…
ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಪಾವತಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವಾಗುತ್ತವೆ.
ಒಂದು ದಿನದ ಖರ್ಚು ನೋಡಿದರೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಅನಿಸದಿರಬಹುದು.
ಆದರೆ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್ ನೋಡಿದಾಗ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ಸಣ್ಣ ಖರ್ಚುಗಳೇ ದೊಡ್ಡ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತವೆ.
7. EMI ಮತ್ತು ‘Buy Now, Pay Later’ ಮತ್ತೊಂದು ಬಲೆ
ವಸ್ತುವಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಲೆ ನೋಡಿದಾಗ ಖರೀದಿಸುವ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಆದರೆ,
“ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ₹999”
ಎಂದು ತೋರಿಸಿದರೆ ಖರೀದಿ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗೆ ನಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಒಂದು EMI, ಎರಡು EMI, ಮೂರು EMI…
ಕೊನೆಗೆ ಮಾಸಿಕ ಆದಾಯದ ಒಂದು ಭಾಗ ಈಗಾಗಲೇ ಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
8. ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಸಿಗುವ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗುವುದು, ನಡೆಯುವುದು, ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು, ತರುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟಿನ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ.
ಆನ್ಲೈನ್ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಫಾದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತೇ ಎಲ್ಲವೂ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಇದು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಮೊಬೈಲ್ ಅವಲಂಬಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಚಲನವಲನವೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
9. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ
ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಅಂಗಡಿಯವನು ನಮಗೆ ಪರಿಚಿತ.
ಅವನ ಕುಟುಂಬ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತು.
ಅವನ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರ ಬದುಕು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನಾವು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಹಣವೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲೇ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತದೆ.
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲೇ ಖರೀದಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆದರೆ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ವ್ಯವಹಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
10. ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತಾನೆ.
ಎರಡು ಮಾತು ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳು ತಿಳಿಯುತ್ತವೆ.
ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರ ವಿಚಾರ ಕೇಳುತ್ತೇವೆ.
ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಖರೀದಿಯೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ?
ಆರ್ಡರ್.
ಪಾವತಿ.
ಡೆಲಿವರಿ.
ಮುಗಿಯಿತು.
ಮಾನವ ಸಂಪರ್ಕವೇ ಇಲ್ಲ.
11. ವಂಚನೆಯ ಅಪಾಯ
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಯ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ವಂಚನೆಯೂ ಒಂದು.
ನಕಲಿ ಲಿಂಕ್ಗಳು, ನಕಲಿ ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, OTP ಕೇಳುವವರು, ನಕಲಿ ಆಫರ್ಗಳು, ಫಿಶಿಂಗ್ ಸಂದೇಶಗಳು, ನಕಲಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳು—ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.
“ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆ ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗಲಿದೆ…”
“ನಿಮಗೆ ಬಹುಮಾನ ಬಂದಿದೆ…”
“Refund ಪಡೆಯಲು ಈ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ…”
ಎಂಬ ಸಂದೇಶಗಳ ಹಿಂದೆ ವಂಚಕರು ಇರಬಹುದು.
ಒಂದು ತಪ್ಪು ಕ್ಲಿಕ್ ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
12. ವಸ್ತುವಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ
ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಬಣ್ಣ ನೋಡಬಹುದು.
ಗುಣಮಟ್ಟ ನೋಡಬಹುದು.
ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡಬಹುದು.
ವಸ್ತುವಿನ ಗಾತ್ರ, ತೂಕ, ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.
ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಫೋಟೋ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಯನ್ನೇ ನಂಬಬೇಕು.
ಫೋಟೋದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದ ವಸ್ತು ಕೈಗೆ ಬಂದಾಗ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದಂತಿರದೇ ಇರಬಹುದು.
13. ರಿಟರ್ನ್, ರಿಫಂಡ್, ವಾರಂಟಿ—ಸಮಯ ಮತ್ತು ತಲೆನೋವು
ವಸ್ತು ಇಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕು.
ರಿಟರ್ನ್ ವಿನಂತಿ ಮಾಡಬೇಕು.
ಪಿಕಪ್ಗಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕು.
ರಿಫಂಡ್ ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೋಡಬೇಕು.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು.
ಅಂದರೆ ಖರೀದಿ ಸುಲಭವಾದರೂ, ತಪ್ಪು ಖರೀದಿಯ ನಂತರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಷ್ಟೇ ಸುಲಭವಾಗಿರದೇ ಇರಬಹುದು.
14. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಭದ್ರತೆ
ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ, ಇ-ಮೇಲ್, ವಿಳಾಸ, ಖರೀದಿ ಇತಿಹಾಸ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತವೆ.
ಯಾವುದೇ ಸೇವೆ ಬಳಸುವಾಗ ಅದರ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ, ಅನುಮತಿಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.
ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು.
15. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲೂ ಕೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ
ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಮಕ್ಕಳು,
“ಇದು ಬೇಕು…”
“ಅದು ಬೇಕು…”
ಎಂದು ಕೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು.
ಖರೀದಿ ಎಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಬೆಳೆದರೆ ಹಣದ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಯುವಿಕೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಲು ಎಷ್ಟು ಶ್ರಮ ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
16. ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಲೆಕ್ಕ ಇಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕುಂದುತ್ತದೆ
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ದಾಖಲೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಳ್ಳೆಯದೇ.
ಆದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದಲ್ಲ.
ದಾಖಲೆ ಇದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ನೋಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು.
ಪ್ರತಿ ಪಾವತಿಯೂ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ ನೋಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಖರ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.
17. ತಕ್ಷಣದ ಖರೀದಿ—ತಕ್ಷಣದ ಸಂತೋಷ
ಆನ್ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ವಸ್ತು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಡೆಲಿವರಿ ಬರುವವರೆಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಉತ್ಸಾಹ ಇರುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಆ ವಸ್ತು ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅದು ಅಷ್ಟೇನೂ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲದ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ ಖರೀದಿಸುವ ಮುನ್ನ “ನನಗೆ ಇದು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರವೂ ಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆಯೇ?” ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ.
18. ಮನೆಯಲ್ಲೇ ವಸ್ತುಗಳ ರಾಶಿ
ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸುವುದು ಸುಲಭ.
ಆದರೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇಡುವ ಜಾಗ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ.
ಬಳಸದ ಬಟ್ಟೆಗಳು.
ಬಳಸದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳು.
ಬೇಡದ ಅಡುಗೆ ಸಾಮಾನು.
ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿದ ವಸ್ತುಗಳು.
ಹೀಗೆ ಮನೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಳಸದ ವಸ್ತುಗಳ ಗೋದಾಮಾಗಬಹುದು.
19. ಆನ್ಲೈನ್ ಖರೀದಿ ಸಮಯ ಉಳಿಸಿದರೂ, ಪರದೆ ಸಮಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ
ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋಗಲು 30 ನಿಮಿಷ ಬೇಕಾಗಿರಬಹುದು.
ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ 5 ನಿಮಿಷ ಸಾಕು.
ಆದರೆ ಆ 5 ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ನಾವು ಮತ್ತೊಂದು ವಸ್ತು ನೋಡುತ್ತೇವೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ಜಾಹೀರಾತು ಬರುತ್ತದೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ಆಫರ್ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಹೀಗೆ ಖರೀದಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆಯ ಸಮಯವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
20. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆನ್ಲೈನ್ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಸರಿಯಲ್ಲ
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳು ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತ.
ಆನ್ಲೈನ್ ಖರೀದಿಯೂ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹಣ ಉಳಿಸಬಹುದು.
ಆದರೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಆನ್ಲೈನ್ ಬಳಸಿ.
ಸಾಧ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿ.
ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಬೆಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ.
ತಕ್ಷಣ ಖರೀದಿಸುವ ಬದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಾಯಿರಿ.
ಮಾಸಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಖರ್ಚಿನ ಲೆಕ್ಕ ನೋಡಿ.
ಅಪರಿಚಿತ ಲಿಂಕ್ಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಬೇಡಿ.
OTP, PIN, ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
ಹಾಗಾದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಆನ್ಲೈನ್ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಇಡುವುದು ಖಂಡಿತ ಸಾಧ್ಯ.
ಪ್ರತಿ ಖರೀದಿಗೂ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳೋಣ:
1. ಇದು ನನಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬೇಕೇ?
2. ಇದು ಈಗಲೇ ಬೇಕೇ?
3. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಹಣಕ್ಕೆ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಿದ್ಧನೇ?
ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕ ನಂತರವೂ ಖರೀದಿಸಬೇಕು ಎನಿಸಿದರೆ ಖರೀದಿಸಿ.
ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಒಂದು ದಿನ ಕಾಯಿರಿ.
ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ ಆ ಖರೀದಿಯ ಆಸೆಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ನಮ್ಮನ್ನು ಅದರ ಗುಲಾಮರನ್ನಾಗಿಸಬಾರದು.
ಆನ್ಲೈನ್ ಖರೀದಿ ನಮ್ಮ ಸಮಯ ಉಳಿಸಲಿ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ನಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲಿ.
ಆದರೆ ಎರಡೂ ಸೇರಿ ನಮ್ಮ ಹಣದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಲು ನಾವು ಸಮಯ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ.
ಶ್ರಮ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ.
ಜೀವನದ ಅಮೂಲ್ಯ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇವೆ.
ಹಾಗಾಗಿ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವಾಗಲೂ ಅದೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇರಬೇಕು.
ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು, ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕೋಣ.
ಏಕೆಂದರೆ,
**ಹಣ ಹೋಗುವುದು ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ಕೆಲಸ.
ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವುದು ನಮ್ಮ ಸಮಯ, ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗ.**



